{"id":1317,"date":"2024-01-10T14:10:48","date_gmt":"2024-01-10T19:10:48","guid":{"rendered":"https:\/\/parolefranco.ca\/?page_id=1317"},"modified":"2024-02-28T18:44:31","modified_gmt":"2024-02-28T23:44:31","slug":"28-mars-1986","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/28-mars-1986\/","title":{"rendered":"March 28, 1986"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignfull has-border-color is-vertical is-content-justification-center is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-96eab88b wp-block-group-is-layout-flex\" style=\"border-color:#a6f5b0;border-width:65px;border-radius:0px;margin-top:0px;margin-bottom:0px\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center has-foreground-color has-text-color has-link-color wp-elements-012ff7936339967302f13ad3d8f6caa9\">Des \u00e9coles de langue fran\u00e7aise pour et par les francophones<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-c6654480 wp-block-group-is-layout-flex\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--80);padding-right:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--80);padding-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">\n<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;6a2d1ce17c8ac&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"6a2d1ce17c8ac\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized has-custom-border wp-lightbox-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"926\" height=\"1393\" data-attachment-id=\"1318\" data-permalink=\"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/28-mars-1986\/c2_178_6_002\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?fit=926%2C1393&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"926,1393\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"C2_178_6_002\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?fit=681%2C1024&amp;ssl=1\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--pointerdown=\"actions.preloadImage\" data-wp-on--pointerenter=\"actions.preloadImageWithDelay\" data-wp-on--pointerleave=\"actions.cancelPreload\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?resize=926%2C1393&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-1318\" style=\"border-width:1px;object-fit:cover;width:719px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?w=926&amp;ssl=1 926w, https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?resize=199%2C300&amp;ssl=1 199w, https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?resize=681%2C1024&amp;ssl=1 681w, https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?resize=768%2C1155&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/parolefranco.ca\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/C2_178_6_002.png?resize=8%2C12&amp;ssl=1 8w\" sizes=\"auto, (max-width: 926px) 100vw, 926px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\tdata-wp-bind--aria-label=\"state.thisImage.triggerButtonAriaLabel\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.thisImage.buttonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.thisImage.buttonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"padding-right:0;padding-left:0;flex-basis:60%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:20px\">En 1982, un groupe de parents francophones presse les conseils scolaires public et catholique d\u2019Edmonton de fonder une \u00e9cole primaire de langue fran\u00e7aise dans leur ville. Ces personnes jugent que les \u00e9coles d\u2019immersion ne r\u00e9pondent pas aux besoins de leurs enfants. Les conseils scolaires rejettent cette demande. Ne se laissant pas d\u00e9courager, ces parents cr\u00e9ent un an plus tard une \u00e9cole priv\u00e9e, appel\u00e9e \u00c9cole Georges et Julia Bugnet, ainsi qu\u2019une association du m\u00eame nom. Faute de fonds, l\u2019\u00e9cole ferme toutefois ses portes, ce qui incite des membres de l\u2019Association, dont Jean-Claude Mah\u00e9, Ang\u00e9line Martel et Paul Dub\u00e9, \u00e0 entamer des d\u00e9marches devant les tribunaux pour obtenir la cr\u00e9ation d\u2019\u00e9coles de langue fran\u00e7aise g\u00e9r\u00e9es par les francophones. L\u2019Association demande aux tribunaux de statuer sur la port\u00e9e de l\u2019article 23 de la Charte canadienne des droits et libert\u00e9s. Elle obtient l\u2019appui financier du Programme de contestation judiciaire, cr\u00e9\u00e9 en 1978 par le gouvernement f\u00e9d\u00e9ral afin de favoriser l\u2019acc\u00e8s aux tribunaux pour des causes li\u00e9es aux droits fondamentaux.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:20px\">Ce recours devant les tribunaux divise la communaut\u00e9 franco-albertaine. Certains parents francophones pr\u00e9f\u00e8rent que leurs enfants fr\u00e9quentent des \u00e9coles d\u2019immersion pour qu\u2019ils apprennent les deux langues officielles. Pour sa part, l\u2019Association canadienne-fran\u00e7aise de l\u2019Alberta (ACFA) privil\u00e9gie la n\u00e9gociation avec le gouvernement de Peter Lougheed, puisque les d\u00e9marches devant les tribunaux sont longues et co\u00fbteuses. Devant le refus cat\u00e9gorique du gouvernement albertain de poser des gestes favorables \u00e0 l\u2019avancement des droits scolaires des francophones, l\u2019ACFA appuie finalement l\u2019Association Georges et Julia Bugnet.<br><br>L\u2019Association gagne sa bataille le 15\u202fmars\u202f1990. Avec l\u2019arr\u00eat <em>Mah\u00e9<\/em> <em>c. Alberta<\/em> ([1990] 1\u202fRCS 342), la Cour supr\u00eame du Canada reconna\u00eet que les francophones en situation minoritaire \u2014 tout comme les anglophones du Qu\u00e9bec \u2014 ont le droit de g\u00e9rer et d\u2019administrer leurs \u00e9coles. Les juges affirment que l\u2019article\u202f23 de la Charte canadienne des droits et libert\u00e9s reconna\u00eet \u00ab\u202fau citoyens canadiens qui ont re\u00e7u leur instruction, au niveau primaire, en fran\u00e7ais ou en anglais au Canada et qui r\u00e9sident dans une province o\u00f9 la langue dans laquelle ils ont re\u00e7u cette instruction est celle de la minorit\u00e9 francophone ou anglophone de la province, ont, dans l\u2019un ou l\u2019autre cas, le droit d\u2019y faire instruire leurs enfants, aux niveaux primaire et secondaire, dans cette langue\u00bb. Ce jugement constitue un important gain juridique et politique pour la francophonie canadienne dans le domaine scolaire.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column has-background-color has-primary-background-color has-text-color has-background has-link-color wp-elements-003c244deca70dbdaadc47f680246edf is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--60);padding-right:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--50);flex-basis:40%\">\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Titre du document\u202f:<\/strong> Bugnet\u202f: Un int\u00e9r\u00eat national<br><br><strong>Date\u202f:<\/strong> 28\u202fmars 1986&nbsp;<br><br><strong>Source<\/strong>\u202f<strong>:<\/strong> <em>Le Franco-Albertain<\/em>. Cet article est inclus dans l\u2019anthologie avec la permission du journal <em>Le Franco-Albertain<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Pour en savoir plus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">En ligne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"https:\/\/www.thecanadianencyclopedia.ca\/fr\/article\/mahe-c-alberta\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dub\u00e9, Paul J. \u00ab\u202fMahe c. Alberta\u202f\u00bb, <em>L\u2019Encyclop\u00e9die canadienne<\/em>.<\/a><\/span><br><br><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/www.ameriquefrancaise.org\/fr\/article-190\/%C3%89ducation_fran%C3%A7aise_en_Alberta.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">McMahon, Fran\u00e7ois, et France Levasseur-Ouimet. \u00ab\u202f\u00c9ducation fran\u00e7aise en Alberta\u202f\u00bb, <em>L\u2019Encyclop\u00e9die du patrimoine culturel de l\u2019Am\u00e9rique fran\u00e7aise<\/em>.<\/a><\/span><br><br><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"https:\/\/francopresse.ca\/education\/2020\/03\/14\/en-rappel-education-pour-les-francophones-en-situation-minoritaire-30-ans-plus-tard-lheritage-incroyable-de-larret-mahe\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Poirier, Marc. \u00ab\u202f30 ans plus tard, l\u2019h\u00e9ritage incroyable de l\u2019arr\u00eat Mah\u00e9\u202f\u00bb, <em>Francopresse,<\/em> 14\u202fmars 2020.<\/a><\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Articles<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bra\u00ebn, Andr\u00e9. \u00ab\u202fLa d\u00e9cision de la Cour supr\u00eame dans l\u2019affaire Mah\u00e9\u202f\u00bb, Revue g\u00e9n\u00e9rale de droit, vol.\u202f21, no\u202f3 (septembre\u202f1990), p.\u202f497-514.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Dub\u00e9, Paul. \u00ab\u202fUne r\u00e9-\u00e9criture de l\u2019histoire d\u2019hier et d\u2019aujourd\u2019hui\u202f: \u201cl\u2019affaire Mah\u00e9\u201d\u202f\u00bb, Cahiers franco-canadiens de l\u2019Ouest, vol.\u202f27, no\u202f2 (2015), p.\u202f211-240.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Foucher, Pierre. \u00ab\u202fDe Mackell \u00e0 Mahe\u202f: \u00e9volution des droits scolaires des minorit\u00e9s de langue officielle au Canada. \u00c9volution de la pens\u00e9e judiciaire autour des droits constitutionnels des minorit\u00e9s de langue officielle au Canada\u202f\u00bb, Revue g\u00e9n\u00e9rale de droit, vol.\u202f49, no\u202f1 (2019), p.\u202f111-173.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Julien, Richard. \u00ab\u202fLes Franco-Albertains et la gestion de leurs \u00e9coles\u202f\u00bb, Cahiers franco-canadiens de l\u2019Ouest, vol.\u202f7, no\u202f1 (1995), p.\u202f119-154.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:0px;width:0px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer wp-container-content-f7b87a2a\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100\"><a class=\"wp-block-button__link has-background wp-element-button\" href=\"https:\/\/parolefranco.ca\/1867-1927\/\" style=\"border-radius:10px;background-color:#a57d54\">1867-1927<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100\"><a class=\"wp-block-button__link has-background wp-element-button\" href=\"https:\/\/parolefranco.ca\/1928-1967\/\" style=\"border-radius:10px;background-color:#a57d54\">1928-1967<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100\"><a class=\"wp-block-button__link has-background wp-element-button\" href=\"https:\/\/parolefranco.ca\/1968-1982\/\" style=\"border-radius:10px;background-color:#a57d54\">1968-1982<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100\"><a class=\"wp-block-button__link has-background wp-element-button\" href=\"https:\/\/parolefranco.ca\/1983-2022\/\" style=\"border-radius:10px;background-color:#a57d54\">1983-2022<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Des \u00e9coles de langue fran\u00e7aise pour et par les francophones En 1982, un groupe de parents francophones presse les conseils scolaires public et catholique d\u2019Edmonton de fonder une \u00e9cole primaire de langue fran\u00e7aise dans leur ville. Ces personnes jugent que les \u00e9coles d\u2019immersion ne r\u00e9pondent pas aux besoins de leurs enfants. Les conseils scolaires rejettent [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":60472210,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1317","page","type-page","status-publish","hentry"],"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/Pfdu74-lf","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60472210"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1317"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2209,"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1317\/revisions\/2209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parolefranco.ca\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}